Geny ACTN3 i ACE – dlaczego jedni są stworzeni do sprintu, a inni do maratonu?
Dlaczego niektórzy sportowcy błyszczą na bieżni w sprincie, a inni dominują w maratonach? Dlaczego
część osób łatwo buduje siłę i masę mięśniową, podczas gdy inni z pozoru szybciej rozwijają
wytrzymałość? Odpowiedź tkwi nie tylko w treningu i diecie, ale także w genach. Dwa z nich – ACTN3
i ACE – mają szczególnie duże znaczenie dla tego, jak organizm adaptuje się do wysiłku fizycznego.
ACTN3 – gen szybkości i mocy
Gen ACTN3 koduje białko obecne w szybkokurczliwych włóknach mięśniowych, które odpowiadają za generowanie dużej siły w krótkim czasie. To właśnie te włókna są najbardziej aktywne w trakcie sprintu, skoku czy dynamicznego wysiłku siłowego. Osoby, u których gen ACTN3 zapewnia prawidłową obecność tego białka, mają naturalną przewagę w sportach wymagających mocy i szybkości. Ich mięśnie lepiej reagują na trening sprinterski i siłowy, a rozwój siły czy dynamiki przychodzi im łatwiej niż innym.
Z kolei u osób pozbawionych aktywnego białka ACTN3 przeważają włókna wolnokurczliwe, które działają bardziej ekonomicznie pod względem zużycia energii. Dzięki temu świetnie sprawdzają się w sportach wytrzymałościowych, takich jak maratony, kolarstwo czy triathlon, gdzie liczy się zdolność do długotrwałej pracy.
Istnieje też grupa pośrednia, której genetyka łączy cechy obu typów włókien. Tacy sportowcy często odnajdują się w dyscyplinach mieszanych, np. wioślarstwie czy grach zespołowych, gdzie potrzebna jest zarówno szybkość, jak i wytrzymałość.
ACE – serce i układ krążenia pod lupą
Drugim genem o dużym znaczeniu w kontekście predyspozycji sportowych jest ACE. Jego aktywność
wpływa na regulację ciśnienia krwi i funkcjonowanie układu krążenia, a tym samym decyduje o tym,
jak mięśnie są zaopatrywane w tlen i energię. U osób, których wariant genetyczny wiąże się z wyższą
aktywnością ACE, obserwuje się lepsze predyspozycje do wysiłków krótkotrwałych i intensywnych.
Wysoka moc i siła są w ich zasięgu, dlatego naturalnie odnajdują się w sprintach, sportach siłowych
czy innych dyscyplinach wymagających maksymalnej intensywności.
Natomiast osoby z genetyką sprzyjającą niższej aktywności ACE charakteryzują się korzystniejszą
gospodarką tlenową. Ich organizm wydajniej wykorzystuje energię podczas długotrwałego wysiłku,
co daje im przewagę w sportach wytrzymałościowych, takich jak biegi długodystansowe czy triathlon.
Wariant pośredni łączy obie cechy, pozwalając rozwijać zarówno zdolności siłowe, jak i wytrzymałościowe,
co sprawia, że takie osoby dobrze radzą sobie w sportach wieloskładnikowych i zespołowych.
Genetyka a Twoje predyspozycje sportowe
To, jak organizm reaguje na trening, w dużej mierze zależy od Twojego DNA. Geny
ACTN3 i ACE determinują, czy masz naturalne predyspozycje do siły i szybkości, czy raczej do
wytrzymałości i długotrwałego wysiłku. Znając swoje uwarunkowania genetyczne, można lepiej
planować trening, wykorzystać mocne strony i świadomie pracować nad obszarami wymagającymi
wzmocnienia. To właśnie dlatego jedni szybciej rozwijają moc i dynamikę, a inni z większą łatwością
budują wytrzymałość – klucz tkwi w genach.
Chcesz odkryć, czy Twoje DNA sprzyja sile czy wytrzymałości?
Wybierz pakiet SPORT od Neobiolab i dowiedz się, w której grupie genetycznej się znajdujesz.
Dzięki tej wiedzy możesz trenować mądrzej, szybciej osiągać efekty i w pełni wykorzystać swój potencjał zapisany w DNA.
