Geny BDNF i ADRB2 – jak Twoje DNA wpływa na tempo przystosowania organizmu do wysiłku
Nie każdy trening przynosi takie same efekty. Nawet przy tym samym planie ćwiczeń organizm różnych osób reaguje inaczej – jedni szybciej odzyskują gotowość między seriami, inni potrzebują więcej czasu na regenerację i ponowną mobilizację. Za te różnice w dużej mierze odpowiadają geny, które regulują zdolność organizmu do adaptacji. Wśród nich szczególne znaczenie mają BDNF i ADRB2, wpływające na to, jak szybko Twój układ nerwowy i mięśnie dostosowują się do kolejnych bodźców treningowych.
BDNF – neuroplastyczność i adaptacja układu nerwowego
Gen BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) koduje białko niezbędne do utrzymania plastyczności układu nerwowego. W kontekście aktywności fizycznej BDNF odpowiada za tzw. „uczenie się ruchu”, czyli zdolność do skutecznego zapamiętywania wzorców motorycznych oraz przyspieszania koordynacji nerwowo-mięśniowej. Osoby z wariantami sprzyjającymi wysokiemu wydzielaniu BDNF szybciej adaptują się do nowych ćwiczeń i wzorców ruchowych, co przekłada się na lepszą technikę, szybsze tempo odzyskiwania kontroli mięśniowej między seriami i większą efektywność treningu. U osób z wariantami pośrednimi proces adaptacji przebiega umiarkowanie – organizm potrzebuje nieco więcej czasu, by w pełni odzyskać gotowość do kolejnego wysiłku. Natomiast niższe wydzielanie BDNF wiąże się z wolniejszym tempem adaptacji układu nerwowego i mięśni, co może wymagać dłuższych przerw lub mniejszej intensywności, aby uniknąć spadku jakości ruchu w kolejnych powtórzeniach.
ADRB2 – reakcja organizmu między interwałami
Gen ADRB2 koduje receptor β₂-adrenergiczny, odpowiedzialny za reakcję organizmu na adrenalinę
i noradrenalinę – hormony stresu, które uruchamiają szereg mechanizmów pozwalających na mobilizację energii, zwiększenie przepływu krwi do mięśni i utrzymanie intensywności wysiłku. Warianty tego genu różnią się wrażliwością i stabilnością receptorów β₂, co przekłada się na sposób, w jaki organizm reaguje w krótkich przerwach między seriami. Osoby z wysoką wrażliwością receptora reagują bardzo dynamicznie na intensywny wysiłek, ale równie szybko dochodzi u nich do desensytyzacji receptorów, co może ograniczać zdolność adaptacyjną przy zbyt częstych powtórzeniach. Z kolei osoby z wariantami zapewniającymi większą stabilność receptorów lepiej przystosowują się podczas dłuższych serii i krótszych przerw, utrzymując wysoką intensywność przez cały cykl treningowy. Warianty pośrednie pozwalają na elastyczne reagowanie na różne schematy treningowe, o ile czas odpoczynku jest odpowiednio zaplanowany.
Jak wykorzystać wiedzę o genach w praktyce treningowej
Znajomość własnych wariantów genów BDNF i ADRB2 pozwala świadomie dostosować strukturę treningu – długość interwałów, intensywność oraz czas przerwy między seriami – do indywidualnych możliwości adaptacyjnych. Osoby o szybkiej adaptacji mogą korzystać z krótszych przerw i wyższego tempa pracy, natomiast osoby o wolniejszej adaptacji powinny wydłużać przerwy lub modulować intensywność, aby zachować optymalną jakość wysiłku i uniknąć przetrenowania.
Chcesz sprawdzić, jak Twój organizm reaguje na wysiłek i jak najlepiej planować przerwy między seriami?
Wybierz pakiet SPORT i odkryj, jak Twoje geny wpływają na adaptację treningową – aby trenować mądrzej, a nie tylko mocniej.
